Artykuły – historia

U boku „Łupaszki”

Z por. Józefem Bandzo ps. „Jastrząb” rozmawia Anna Kołakowska
czytaj dalej


Bieszczadzki „Ogień”- mjr Antoni Żubryd ps. „Zuch”

Antoni Żubryd ps. „Zuch” dowódca oddziału partyzantki antykomunistycznej,  otoczony szacunkiem ludności podkarpackich wsi budził taki postrach wśród komunistów, że woleli podstępnie zmordować go w lesie niż aresztować i trzymać  w więzieniu. Przed wybuchem II wojny światowej był zawodowym podoficerem Wojska Polskiego. Za udział w Kampanii Wrześniowej, a w szczególności za męstwo okazane podczas obrony Warszawy został odznaczony Krzyżem Walecznych.  Doskonały dowódca i organizator, nigdy w trudnych sytuacjach się nie poddawał dlatego też dwukrotnie zbiegł z niemieckiej niewoli, a odziały KBW i UB w starciu z oddziałem majora „Zucha” nie miały szans na zwycięstwo. Towarzyszem walki  Antoniego Żubryda o wolną i niepodległą Polskę była jego żona Janina, która dzieliła z nim też trudy partyzanckiego życia i tak jak on złożyła najwyższą ofiarę w służbie niepodległej Ojczyźnie.

czytaj dalej


Byłam łaczniczką „Zapory”

Z Izabelą Kochanowską ps. „Błyskawica” rozmawia Anna Kołakowska

czytaj dalej

Przeżyłam własną śmierć 

Z Danutą Szyksznian-Ossowską ps. „Sarenka”, łączniczką i kurierką dowództwa Okręgu Wileńskiego AK, rozmawia Anna Kołakowska
czytaj dalej


Bohaterowie Szarych Szeregów

Znałem cudowną młodzież, byłem wśród nich – gdy uderzył w nich grom – zapragnąłem gorąco pokazać tę młodzież światu, utrwalić prawdę, przedłużyć ich społeczne życie poza śmierć„ – pisał w swoich notatkach Aleksander Kamiński. W książce ”Zośka i Parasol. Opowieść o niektórych ludziach i niektórych akcjach dwóch batalionów harcerskich„ znajdziemy żywą i realistyczną historię bohaterskich batalionów Powstania Warszawskiego widzianą oczyma samych powstańców.

czytaj dalej


Reportaż z prac ekshumacyjnych na cmentarzu garnizonowym w Gdańsku

czytaj dalej


Kto im pomnik w pamięci zbuduje

Z Jadwigą Wojsz-Solowe, córką Franciszka Wojsza, żołnierza Armii Krajowej, WiN i NZW, więźnia reżimu komunistycznego, oraz bratanicą skazanego na karę śmierci Stanisława Wojsza, rozmawia Anna Kołakowska

czytaj dalej


Zamęczeni w Borowiczach

Rosja – największy, bezkresny, bezimienny cmentarz Polaków. Pierwsi zesłańcy, z których wielu nie powróciło do kraju, to konfederaci barscy. W okresie zaborów w głąb Rosji wywożono dziesiątki tysięcy Polaków: po Powstaniu Listopadowym wywieziono na zesłanie ok. 50 tys. rodzin; po Powstaniu Styczniowym samych żołnierzy ponad 7 tys. Najwięcej jednak polskiej krwi pochłonęła „nieludzka ziemia” sowiecka.

czytaj dalej


Dzieci wstawajcie -wojna!

W piwnicy wszyscy dużo się modliliśmy, a modlitwa dodawała nam otuchy i wiary, że przeżyjemy. Moja młodsza sześcioletnia siostra, nawet przez sen, kiedy ciocia przestawała mówić zdrowaśki, wołała: „Ciocia, mów pacierz!”.

czytaj dalej


Powstańcza legenda

Aleksandra Piłsudska, która była bardzo silnie zaangażowana w działalność konspiracyjną (m.in. czynnie uczestniczyła w akcji pod Bezdanami i innych akcjach bojowych, wielokrotnie przewoziła broń oraz ładunki wybuchowe), wspominała, że babcia, która wychowywała ją po przedwczesnej śmierci rodziców, nosiła na palcu pierścionek z tabliczką z czarnej emalii, ozdobioną krzyżykiem z pereł. Była na nim wyryta data „1863”. Gdy siedmioletnia Aleksandra poprosiła babcię, aby pozwoliła jej na chwilę włożyć pierścionek na palec, odrzekła: „Możesz nosić go tylko wówczas, gdy będziesz patriotką”. „A co to jest patriotyzm?” – zapytała Ola i usłyszała: „Ten jest patriotą, kto kocha Polskę nade wszystko na świecie i kto dla jej wolności poświęci wszystko, co posiada, nawet swoje życie, gdy będzie potrzeba”. Po tej rozmowie siedmioletnia Ola musiała złożyć babci przysięgę, że kiedyś podejmie walkę.

czytaj dalej


Najmłodsi więźniowie polityczni stanu wojennego

Młodzież podejmowała w stanie wojennym walkę w obronie prawdy, wolności,
wiary, a przede wszystkim sponiewieranej przez komunistyczne rządy godności.
Wówczas było to pokolenie dla „komuny” stracone. Czy coś jeszcze pozostało w nas z tamtych dni?

czytaj dalej


Niezłomny do końca 

19 sierpnia 1950 r. do Lasów Janowskich na Lubelszczyźnie wyruszyła kilkusetosobowa grupa operacyjna UB i KBW z zamiarem przeprowadzenia obławy na oddział Pogotowia Akcji Specjalnej Narodowego Zjednoczenia Wojskowego. Zaledwie siedmiu partyzantów dowodzonych przez por. Adama Kusza „Garbatego”…

czytaj dalej


Zginęła za ojczyznę 

2 kwietnia 1945 r., w Wielki Poniedziałek, we wsi Kuryłówka w powiecie leżajskim tłumy mieszkańców oraz partyzanci z okolicznych lasów zgromadzili się na pogrzebie młodziutkiej kobiety Janiny Przysiężniak. Umundurowani i uzbrojeni partyzanci wzięli na ramiona trumnę i nieśli ją…

czytaj dalej


Krew na panterce

Z por. Zbigniewem Piaseckim, żołnierzem batalionu „Ruczaj” oraz „Miłosz”, rozmawia Anna Kołakowska

czytaj dalej


Wysiedleni – zapomniani

czytaj dalej